50 jaar torenval – een overdenking

Op 3 januari organiseerde de Stichting Bonifatiustoren een open dag rondom de gebeurtenis die exact 50 jaar geleden terug gebeurde: De val van de torenspits. En hoe kwetsbaar ons erfgoed kan zijn, heeft de verschrikkelijke brand in de Vondelkerk van Amsterdam ons wel duidelijk gemaakt. En toch, daar gebeurde iets, enkele dagen na de brand zijn de handen al op elkaar, gelovig en ongelovig, rijk of arm, stedelijk of provinciaal: Die kerk blijft, en komt in volle glorie terug! Als iets bijna weg is, beseft men, iets dat helemaal weg is komt nooit meer terug.
En in dat verhaal van de Vondelkerk, kunnen we meeliften: De Bonifatiuskerk behouden zoals ze is, voor wat ze is: een Godshuis. Hoe en voor hoe lang, dat kan niemand voorspellen. Maar elke gebeurtenis, elke steen, elk mens, ze heeft betekenis in dat grote verhaal, zelfs als het achteraf een intermezzo is gebleken, vormen ze samen de symfonie. De 3e januari maakt ook dit keer wat los, de aanloop was overweldigend! En misschien levert het niet direct keiharde euro’s op, ze heeft wel heel wat meer mensen deelgenoot gemaakt van het grote verhaal. De Bonifatius toonde maar weer eens, dat ze een levende getuige is. Misschien kwamen de mensen gewoon even alleen voor de toren, om de stad te zien, hun huis, maar vanuit het perspectief van de toren die gebouwd is als vingerwijzing Gods en als teken van onze gezamenlijke identiteit, of je het wil of niet, begrijpt of niet, vroeg of laat prikt die vinger (weer) in ons, en vraagt: ‘Waar was jij?’ Erfgoed, kunst, het behouden van de stenen, is ook het behouden van het verhaal, is onze identiteit, als tastbaar teken van wat God in ons is begonnen. Mensen die zeggen dat stenen er niet toe doen zijn dwazen, zelfs onder een brug slapen is er dan niet meer bij, een mens heeft nu eenmaal een lijf, leeft met materie. En Christus is Gods boodschap dat ons lijf er toe doet, dit is mijn lichaam. Materie en ziel zijn één, dus ook de kerk: Geloof in hout en steen. Een katholieke kerk is een als een verbinding tussen wat materie is, de stenen, en wat de hemel is. De Bonifatius is met al haar symboliek als muziek, ook zonder de noten te kennen, voel je dat het schoonheid is, de ziel omvat. Voel je het niet, dan gebruik je de verkeerde zintuigen, je bent materie en ziel aan het scheiden, en dan rest alleen leeg sentiment en politiek.
Deze dag toonde maar eens aan dat het, hoe onzeker de toekomst ook is, het altijd loont te investeren in dat grote verhaal. Het moet ook, anders heeft de finale geen zin, is het slotakkoord alleen maar herrie.